Antonius in het Musée du Louvre

Er zijn meer dan 60 schilderijen, tekeningen en objecten met Antonius als onderwerp in het Louvre Museum. Op deze pagina zal ik het grootste deel daarvan laten zien.
In dit hoofdstuk hanteer ik een thematische indeling, naar thema's als: de Bezoekingen of Verzoekingen, Scènes uit zijn Vita, de Ontmoeting met Paulus, zijn Dood, in Gezelschap van Maria en Heiligen, en als Monnik en Beschermheilige. En binnen die categorieën streef ik naar een chronologie.
Ik ben van plan deze thema's op aparte pagina's te behandelen met daarin afbeeldingen van alle musea en kerken; vandaar dat ik nu bij de gegevens van de afbeeldingen steeds 'Musée du Louvre' vermeld.

alle plaatjes zijn door aan te klikken te vergroten en dan worden de mooie omlijstingen — voorzover aanwezig — ook zichtbaar

Les Tentations de Saint Antoine

Bij de Tentations maak ik een onderscheid tussen de Bezoekingen en de Verzoekingen van Antonius. De eerste worden vooral gekenmerkt door de aanwezigheid van duivels, demonen en soms ook verschrikkelijke vrouwen, en de tweede worden gekenmerkt door de aanwezigheid van rijkdom, overdaad en aantrekkelijke, wulpse vrouwen.
Vooral in de schilderkunst waren dit de meest geliefde thema's rond Antonius. Hoewel ook zijn tocht naar en bezoek aan Paulus veel kunstenaars tot de verbeelding sprak.

De Bezoekingen


Saint Antoine tourmenté par les démons. Annibale Carracci (1560-1609). Musée du Louvre.	De verzoeking van Sint Antonius. 17e eeuw. David Teniers de Jongere. Musée du Louvre.


La Tentation de Saint Antoine. 16e eeuw; (atelier van) Paolo Caliari (1528-1588) Venetiaanse school. Musée du Louvre.	Saint Antoine à genoux, tourmenté par les démons, délivré par un ange. Giovanni Giacomo Pandolfi (1567 - 1636). Musée du Louvre.	La Tentation de Saint Antoine. 17e eeuw; anoniem Italiaanse school. Musée du Louvre.

De Verzoekingen


La Tentation de saint Antoine. 1547 Pieter Huys (Antwerpen 1519-1581). Musée du Louvre.	La Tentation de saint Antoine. Sebastiano Ricci (Belluno 1659 – Venetië 1734). Musée du Louvre


La Tentation de Saint Antoine. Luca Cambiaso. Genuaanse school. Musée du Louvre.	Tweemaal een Tentation de Saint Antoine, anoniem van de Hollandse school (links), en praktisch dezelfde voorstelling van Jan de Cock (rechts), dus ook van de Hollandse school; Musée du Louvre.


La Tentation de saint Antoine. 1509; Lucas van Leyden (1489/1494-1533). Musée du Louvre. Een gehoornde dame biedt Antonius een pot aan. Wat zou daar in zitten?	Ongetiteld maar het is ongetwijfeld een Verzoeking door o.a. een gezelschap adellijke personen, wellicht de koningin van Sheba. 18e eeuw; anoniem Franse school. Musée du Louvre.	Ongetiteld maar het is ongetwijfeld een Verzoeking door een wulpse vrouw, waarbij Antonius steun krijgt van een engel. Jean-Baptiste Oudry; Franse school. Musée du Louvre.


	La Tentation de saint Antoine. 19e eeuw; Jacques Antoine Vallin. Musée du Louvre. Een wulpse vrouw berijdt een wel erg groot varken, rechts.
	La Tentation de saint Antoine. 1710-1720; Alessandro Magnasco (1667-1749); Musée du Louvre.

Scènes uit de Vita van Antonius


Saint Antoine enseignant les anachorètes de la Thébaïde. Auguste Leroux (1871-1954). Musée du Louvre. Een zeer realistische weergave, lijkt mij, van Antonius in zijn grot, schamel gekleed, met leerlingen en bezoekers.	Trois scènes de l'histoire de saint Antoine. Giovanni Battista Montano (1534–1621); Romeinse school. Musée du Louvre. In het midden lijkt het moment te zijn afgebeeld dat hij zijn geld onder de armen verdeelt. Rechts een kwelling door een duivel. Links als oude man met een engel of Christus?

Bezoek aan Paulus van Thebe


Saint Antoine et le centaure. Luini Bernardino. Lombardijse school. Musée du Louvre.	Saint Antoine et Saint Paul ermite nourris par un corbeau.17e eeuw; Vlaamse school.
Saint Antoine Antoine et Saint Paul dans le désert ±1503; Albrecht Dürer (1471-1528) Musée du Louvre. Ondanks de titel, betreft het hier de beroemde scène van de raaf die Paulus en Antonius een stuk brood brengt.


Ongetiteld, maar het is natuurlijk de raaf die Paulus en Antonius een stuk brood brengt. 17e eeuw; anoniem Italiaanse school. Musée du Louvre.	La Vierge apparaissant à saint Antoine et à saint Paul Ermite 16e eeuw; (atelier van) Paolo Caliari (1528-1588) Venetiaanse school. Musée du Louvre.	Saint Antoine et Saint Paul Bartolommeo Biscaino (1632-1657) Musée du Louvre. Antonius treft Paulus stervend of dood aan en de leeuwen staan al klaar in de achtergrond.

Zijn Dood


De dood van Sint Antonius Abt. Pietro Sorri. 17e eeuw. Musée du Louvre.	La mort de Saint Antoine. 1620; Claude Vignon (Tours 1593 - Paris 1670). Musée du Louvre.	Mort de Saint Antoine. Francesco Vanni. Florentijnse school. Musée du Louvre.

In gezelschap van Maria en Heiligen

Le Christ de pitié entre saint Antoine abbé, sainte Lucie, la Vierge, saint Jean, sainte Catherine et un saint évêque. 15e eeuw; (atelier van) Sarria Gonçal, van Valencia. Musée du Louvre.


La Vierge et l'Enfant Jésus entre un Saint Evêque (Zanobie) Saint Jean-Baptiste, Saint Antoine abbé et Saint François d'Assise. 15e eeuw; Stefano di Francesco genoemd Pesellino (Florence 1422-1457). Musée du Louvre.	La Vierge et l'Enfant entre saint Jean-Baptiste et saint Antoine. 1480; Neroccio di Bartolomeo de' Landi (Sienne 1447-1500). Musée du Louvre.


L'Enfant Jésus en gloire entouré des saints Roch, Dominique, Antoine et Augustin. 1630/1640. Antoon Sallarts (of Sallaerts) (Brussel, 1580/1585-1650). Musée du Louvre. Antonius is de grijsaard met stok rechts. De figuur rechtsonder is niet benoemd.	Saint Antoine assis sur un trône, entouré d'anges. Kopie naar Annibale Carracci (1560-1609) Bolognese school. Musée du Louvre. Hoewel hier vermeld wordt dat het engelen zijn, lijken het mij toch eerder putti. Het is leuk om te zien hoe deze met zijn attributen spelen, zoals met het klokje in het midden. De putta links draagt een mij onbekend object.	L'imposition de la chasuble à saint Ildefonse. ±1490-1500 (De oplegging van de kazuifel bij Sint Ildefonse) Maître de Saint Ildefonse (1475-1500); Een Hollander, actief in Castillië. Musée du Louvre. Een heel klein zwart varkentje staat vóór Antonius.


La Sainte Famille avec les saints François, Antoine, Madeleine, Jean Baptiste et Élisabeth. ±1533; Bonifacio de' Pitati, genaamd Bonifacio Veronese (Verona ±1487- Venetië 1553). Musée du Louvre.	La Vierge à l'Enfant en gloire avec Saint Antoine abbé et Sainte Lucie. (atelier van) Federico Barocci, genaamd Le Baroche (1526/1535-1612). Musée du Louvre.	La Vierge à l'Enfant en gloire avec Saints Dominique, Antoine, Augustin, Monique, Dorothée et Barbe. (±1638-1648) Gaspard de Crayer, Nederlands (1584-1669)
Op beide schilderijen zit Antonius in zijn boek te kijken i.p.v. naar de Maagd en het Kindeke!. Zo gewoon is hij aan hun heilig gezelschap! Op het schilderij rechts: Zie het prachtige klokje op de grond en de T in de zoom van zijn mantel.		Een gloeiend varken staat bij Antonius, die een fraaie T-staf vasthoudt.


L' Annonciation, Sainte Anne Trinitaire, Saint Antoine Abbé. 15e eeuw; Bartholomaüs Zeitblom (1455/60-1518/22) Duitse school. Musée du Louvre.	La Vierge et l'Enfant entre saint Jean-Baptiste et saint Antoine abbé, bekend als La Vierge à la fontaine ± 1515/1516; Jacopo de' Barbari, een van origine Venetiaanse schilder. Musée du Louvre.

	Saint Antoine priant avec les martyres, Lucie, Agathe, Apollonie, Eustache. Attribué à Nicolas Thiebault. Franse school. Musée du Louvre.
	Sainte Conversation avec Saint Antoine abbé et un ange. Lorenzo Lotto (Venetië ±1480 - Loretto 1556). Musée du Louvre.
Naast Antonius is nog net de snuit van zijn varkentje zichtbaar; en er lijken vlammen uit de grond op te rijzen.		Voor Antonius staat zijn varkentje aandachtig naar Maria te staren. Er hangt een klokje en er ligt ereen op de grond.

	Vierge à l'Enfant apparaissant à sainte Lucie, Saint Antoine et deux saints. 16e eeuw; Arcangelo di Leonardo Salimbeni. Musée du Louvre.
		Sainte Anne, la Vierge et l'Enfant entre saint Antoine Abbé et saint Antoine de Padoue. 16e eeuw. Toegeschreven aan Santi di Michele Buglioni, Santi genoemd. Musée du Louvre. Antonius heeft vlammen in zijn rechterhand.

Als monnik en beschermheilige


Saint Antoine. 15e eeuw; Maître d'Albocacer uit Valencia (actief 1400-1420). Musée du Louvre.	Saint Antoine abbé. ±1435 Maître de l'Observance; Actief in Sienna in de tweede helft van de 15e eeuw.
Saint Antoine en adoration devant un crucifix. 16e eeuw; Anoniem (hoewel op het passepartout toch wel een naam te ontcijferen valt, iets als Agostino Brassi) Lombardijse school. Musée du Louvre. Het zal in Egypte gesitueerd zijn dus het varkentje is hier niet echt op z'n plaats. Ook de schedel om te herinneren aan de "ijdelheid" van het bestaan is Europees.


	Saint Antoine, assis, lisant, dans un paysage. Kopie naar Albrecht Dürer, Duitse school. Musée du Louvre.
Saint Antoine avec un bâton dans la main. Filippino Lippi (ca.1457-1504). Musée du Louvre.		Saint Antoine debout tenant un livre et un tau. Paul Bril (Antwerpen 1554 - Rome 1626) Vlaamse school. Musée du Louvre. De staf is overigens geen T.


Saint Antoine. Luca Cambiaso. Genuaanse school. Musée du Louvre.	Saint Antoine debout, tenant une cloche. Toegeschreven aan Laurent de la Hyre; Franse school. Musée du Louvre.	Saint Antoine. Onbekend. Musée du Louvre. Een voorstudie voor een schilderij.


Saint Antoine. Een houten polychroom beeldje uit Carinthië. ± 1510 - 1515. Musée du Louvre, Département des Sculptures. Fraai, correct hoofddeksel. Het is op de foto moeilijk te zien, maar het lijkt alsof hij een demon vertrapt.	Saint Antoine Abbé. Een houten polychroom beeldje uit Catalonië. 14e eeuw. Zie het miniatuur varkentje aan zijn voeten.	Saint Antoine Abbé. Een eikenhouten beeldje uit Nederland. 15e eeuw. Zie het omhoogkijkende varkentje en het vuur aan zijn voeten. Fraai klokje; opvallend hoofddeksel.	Saint Antoine Abbé. Rechter paneel van een retabel dat gewijd is aan Sint Augustinus; ± 1470. Toegeschreven aan Giovanni Bellini (Venetië 1459—1516). Musée du Louvre.


	Saint Antoine dans un paysage. Anoniem Vlaamse school. Musée du Louvre.
Saint Antoine lisant. 17e eeuw; anoniem Franse school. Musée du Louvre.		Saint Antoine. Edouard Denis Baldus (1815-1882). Musée du Louvre.
Het werk van Baldus is vrij modern, maar zie het miniatuur varkentje, en de vuurtoorts in zijn hand, elementen die een echt middeleeuwse indruk maken. Er hangt een vreemd object aan zijn riem.