Saint Antoine en Wallon P-Z

We zijn hier geweest op 19 januari 2009.
	De kerk maakte een nogal vervallen en verlaten indruk; in ieder geval was hij gesloten en bij het naastgelegen gebouw werd niet opengedaan. Er zouden nog wel diensten zijn: zaterdag om 19:00 en zondag om 9:30. In Pécrot is er in 1700 al sprake van een kapel die was gewijd aan Saint-Remacle. In 1841-1842, vóór de toename van de bevolking, bouwde men de huidige kerk, die was gewijd aan Notre-Dame de l'Assomption.
Beeld uit de 19e eeuw.
In 1857, na een schriftelijk verzoek van 119 dorpelingen, werd Pécrot een zelfstandige parochie en werd Sint Antonius patroonheilige. In 1945 en 1954 hebben nog verdere restauraties plaatsgevonden.

Pepinster (T 21)

Église des Saints Antoine-Ermite et Apolline

We bezoeken de kerk van Pepinster, die gewijd is aan Antonius en Apollonia op 23 juni 2007 (het is dan Saint Jean).
	Ook al komt de martelares Apollonia dan uit Alexandrië, Egypte, en leefde ze net vóór Antonius († 249), het is een wat vreemde combinatie, Antonius en Apollonia, die ik nog niet eerder ben tegengekomen. De kerk is dicht, maar we bellen aan bij de Curé, die de deur opent, want er zal toch spoedig een dienst plaatsvinden. Tijdens de voorbereidingen voor de kerkdienst zijn er (al) zo’n 10 mensen in de kerk.
Ingeklemd tussen huizen ligt de kerk aan een drukke straat, de Rue Neuve, vervuild door het vele autoverkeer.	Links voorin een 19e eeuwse muurschildering op een pilaar, moeilijk te fotograferen. Mooie T-staf: varkentje onder mantel; blote voeten.


	In de Chapelle de la Vierge is een muurschildering, getiteld Vie de la Vierge van Adolphe Tassin uit 1909, maar dat hebben we gemist tijdens ons bezoek. We waren ook enigszins gehaast omdat de dienst zo zou beginnen. Een van de zeer vele heiligen op de schildering — in de hoek linksonder — is Antonius.
Ook voorin de kerk, in een nis, staat een 19e eeuws beeld van Antonius. De volgende artiesten hebben hieraan meegewerkt: de beeldhouwers Van Uytvanck en Oscar Algoet, en de schilders Adolphe Tassin en Camille Pierre Joseph Goffaerts. Op een scroll staat een Latijnse tekst, de bekende bijbelspreuk Mattheüs XIX.21, waarmee Antonius zijn bestaan als asceet begon : « si.vis.perfectus.esse. [vade et] vende.omnia.quæ.habes.et.da.pauperibus » ofwel "Als u onverdeeld goed wilt zijn, ga dan uw bezit verkopen en geef het aan de armen [en u zult een schat hebben in de hemel]".
De Curé is niet scheutig met zijn informatie, maar hij is er ook nog maar kort, dus hij weet het niet zeker, maar Antonius zou tegelijk met Apollonia (9 februari) gevierd worden. Volgens een assistent-priester echter zou het wel op de 17e januari zijn. Maar er is dan alleen een mis.

Pottes (F 18)

Église Saint-Antoine Abbé

1432

	De toren van de oude kerk dateert uit 1432 en werd gebouwd van steen uit Doornik, dat via de Schelde aangevoerd werd.
	Een leuk beeldje van Antonius boven de kerkdeur.

We bezochten Pottes in juli 2008. Een mooie Antoniuskerk, en zo groot, zeker in verhouding tot het dorp. Helaas, zoals te verwachten, is hij dicht. De vrouw die de sleutel heeft, is er ook niet. Dus moeten we nog maar eens een andere keer terugkomen.

Er zijn missen op woensdag om 9:00 uur.

En de dag van Antonius lijkt er nog gevierd te worden. In ieder geval is er een mis rond die dag, in 2011 op zaterdag 22 januari, om 17:00 uur, met na de mis de verering van relikwieën van Antonius.

Beeld, verguld, uit 1737. Varkentje met klokje om de hals. De muur erachter is beschilderd als een woestijn.

Sart-Mélin (N 18)

Chapelle Saint-Antoine

16e eeuw

We bezochten deze kapel op16 januari 2009. We misten in eerste instantie het smalle pad dat van de weg afleidde, en toen we omreden zagen we de kapel in de velden liggen. We vermoedden dat er die dag een viering zou plaatsvinden, maar het was toen al bijna donker en van verre zagen we twee mensen die toen net vertrokken met de auto; toen wij er aan kwamen was de kapel dus dicht; aangezien er geen directe bebouwing naast was, leek het niet doenlijk naar een sleutel op zoek te gaan.
De kapel ligt aan de Rue Saint-Antoine, en was vroeger in tijden van varkenspest een bedevaartsoord. En zoals gezegd, er zouden rond de dag van Antonius nog steeds vieringen zijn.

De kapel van Sint Antonius wordt al in de 16e eeuw genoemd. Hij zou in de buurt van een leprozenhuis opgericht zijn.
Het bakstenen koor van de kapel behoort tot de late gotiek van de 16e of begin 17e eeuw, de rest van de kapel dateert uit de late barok tot de vroege 18e eeuw. Let op de kleine ramen in de vorm van ovale oculi, die het schip en vooral de rijkelijk bewerkte deur sieren.
Op deur (Of in de stenen deuropening? Het is ons toen niet opgevallen) is in een inscriptie de datum door een chronogram gecodeerd weergeven. De hoofdletters in de inscriptie komen met Romeinse cijfers overeen.
Uit de inscriptie «AntonII DIVI saCeLLUM / Voto et Verbo» kan zo dus het volgende jaartal ontcijferd worden: M + D + C + L + L + V + U + V + V + I + I + I + I = 1724.

	Antonius-beelden in de kapel; jammer dat ik ze zelf niet heb kunnen fotograferen.
	Beeld 1501-1550
	Schilderij 1601-1700. Links achter de zittende Antonius is nog net vaag een varken te zien; rechts staat een klokje op de grond.

Thimister (U 19)

Église St. Antoine l'Ermite

1622

We bezoeken de kerk St. Antoine l'Ermite op 23-06-07. Het is een mooi kerkje, gebouwd in 1618-1622.
Aan de gevel, rechts naast / boven de ingang, is een beeldje van Antonius (hieronder).
Het is Saint Jean, dus waarschijnlijk daarom is de kerk afgeladen vol. In de kerk zien we geen beeltenissen van Antonius (maar zie hieronder links), maar vanwege de drukte kunnen we niet zo goed rondkijken.

Volgens de koster van La Clouse, zou hier een Antonius beeld zijn, dat alleen tijdens de viering op de 17e zou worden getoond (waarschijnlijk het beeld hieronder rechts).
Volgens twee oude mannetjes die ik aansprak tijdens een vreemde discussie-sessie na de dienst, zou er op de 17e alleen een mis zijn en geen uitgebreide viering. Maar het blijkt dat er rond die datum toch wel degelijk een viering is, zij het bescheiden. Op de zaterdag na de 17e is er een mis, gevolgd door een traditionele maaltijd met uiensoep, belegde broodjes en wafels.

Volgens de Belgische inventarisatie site zouden de twee beelden hieronder in de kerk aanwezig moeten zijn.
Het ene beeld, aan een balustrade van het balkon, zouden we dan in alle drukte over het hoofd gezien hebben. Of zou het er niet meer zijn?
Het andere beeld (hieronder rechts), met reliek-oculus in de sokkel, zou het beeld kunnen zijn dat alleen op de 17e tevoorschijn komt.

	Beeld, 1801-1810. Zittend varkentje; T-staf met twee klokjes.
	Beeld 1651-1700, met reliek-oculus in de sokkel. Zeer grote T in de staf met twee klokjes.

Wathermal (U 21)

Chapelle Saints Antoine & Hubert

1622

De kapel ligt op een rots. Men veronderstelt dat de toren van de kapel uit de Romaanse periode stamt. De muren zijn op sommige plaatsen meer dan 1,50 m dik en zijn doorboord door twee spleten. Vreemd genoeg is de toren gedraaid in de richting van de heersende winden, om er zo beter weerstand aan te kunnen bieden. De kapel is in 1979 grondig gerestaureerd.
Rond de kapel is een begraafplaats. Daar werd een grafsteen gevonden van een christelijke tombe uit de Middeleeuwen. Graven van dit soort werden in de Romaanse periode tot de 14e eeuw gebruikt en zijn uiterst zeldzaam in België.

	Altaar 1751 - 1800. Grappig hoe de varkens-kop links van Antonius uit de ornamen-ten naar voren steekt.
	Een afbeelding van Antonius lijkt ook op de predella te staan.

Meer Antonius plaatsen P-Z

Queue-du-Bois (T 19)
Église St. Antoine Ermite — Kirche St. Antonius der Einsiedler.
Sart-Messire-Guillaume (M 19)
Een kapel uit de 16e eeuw; voor de één is het een kapel gewijd aan Notre Dame, voor de ander een kapel gewijd aan Saint Antoine l’Ermite.
Visé (T 18)
Chapelle Notre-Dame des Vertus; viering Antonius: na de mis, de verkoop van gezegende wafels en brood.